Роҳи беҳтари рушди шахсии кӯдакон
Ёддошти Шуҳрат латифов
Омӯзиши ҷудогона: роҳи беҳтар барои рушди шахсӣ ва таълимии кӯдакон
Оё омӯзиши ҷудогонаи духтарон ва писарон метавонад ба беҳтар шудани сифати таълим ва рушди шахсӣ мусоидат кунад? Ин савол дар бисёр кишварҳо баҳсбарангез аст. Аммо тадқиқотҳои равоншиносӣ ва педагогӣ нишон медиҳанд, ки ин усул метавонад барои кӯдакон фоидаовар бошад — агар дуруст ва татбиқ гардад.
Фарқиятҳои равонӣ ва таълимӣ
Мувофиқи тадқиқоти равоншиносон, духтарон ва писарон дар марҳилаҳои гуногуни синну сол бо суръат ва тарзи гуногун рушд мекунанд. Масалан, духтарон одатан барвақттар малакаҳои хондан ва навиштанро аз худ мекунанд, дар ҳоле ки писарон бештар таваҷҷуҳ ба ҳаракат ва тасаввуроти фазоӣ доранд.
Омӯзиши ҷудогона имкон медиҳад, ки муаллимон усулҳои таълимро мувофиқи хусусиятҳои ҳар гурӯҳ танзим кунанд. Ин метавонад ба баланд шудани сатҳи фаҳм ва шавқи таълим мусоидат намояд.
Таҷрибаи кишварҳои гуногун
Дар кишварҳои исломӣ, аз ҷумла Эрон, Покистон ва Арабистони Саудӣ, омӯзиши ҷудогона як қисми фарҳанг ва қонунгузорӣ аст. Дар кишварҳои ғарбӣ, мисли ИМА ва Британияи Кабир, мактабҳои ҷудогона бештар дар шакли хусусӣ ё барномаҳои таҷрибавӣ амал мекунанд.
Дар ИМА, беш аз 500 мактаби давлатӣ омӯзиши ҷудогонаро татбиқ мекунанд. Тадқиқотҳо нишон медиҳанд, ки дар чунин мактабҳо сатҳи дониши хонандагон, бахусус дар минтақаҳои камбизоат, беҳтар мешавад.
Афзалиятҳои омӯзиши ҷудогона
– Баланд шудани самаранокии таълим
Бо истифодаи усулҳои мувофиқ, духтарон дар фанҳои табиӣ ва техникӣ фаъолтар мешаванд, писарон — дар фанҳои гуманитарӣ.
– Коҳиш ёфтани фишори иҷтимоӣ
Дар синни наврасӣ, омӯзиши ҷудогона кӯмак мекунад, ки хонандагон бе тарси муҳокима фикр ва эҳсосоти худро баён кунанд.
– Рушди роҳбарӣ ва ташаббус
Дар муҳити ором ва бе рақобати ҷинсӣ, кӯдакон бештар ташаббус нишон медиҳанд ва дар лоиҳаҳо фаъолона иштирок мекунанд.
– Шикастани қолабҳои гендерӣ
Парадоксалӣ, аммо дар мактабҳои ҷудогона духтарон бештар ба фанҳои техникӣ ва писарон ба фанҳои гуманитарӣ таваҷҷуҳ мекунанд.
Чолишҳо ва эҳтиёт
Албатта, омӯзиши ҷудогона бояд бо эҳтиёт ва дар асоси интихоби озод татбиқ гардад. Агар дуруст роҳандозӣ нашавад, метавонад ба камбудиҳои иҷтимоӣ оварда расонад — масалан, маҳдуд шудани малакаҳои муошират байни духтарон ва писарон.
Муҳим аст, ки омӯзиши ҷудогона на ҳамчун ҷудоӣ, балки ҳамчун имконият барои рушди шахсӣ ва таълимии ҳар кӯдак дида шавад.
Омӯзиши ҷудогона метавонад як воситаи муассир барои баланд бардоштани сифати таълим, рушди шахсӣ ва шикастани қолабҳои иҷтимоӣ бошад. Аммо муваффақият аз сифат ва муносибати муаллимон, муҳити мактаб ва эҳтиром ба фарқиятҳои шахсӣ вобаста аст.
Агар мо хоҳем, ки ҳар кӯдак — духтар ё писар — имкони баробар барои рушд ва муваффақият дошта бошад, бояд усулҳои таълимро бо назардошти эҳтиёҷоти онҳо танзим кунем. Омӯзиши ҷудогона — як роҳи эҳтимолии расидан ба ин ҳадаф аст.
tajnek.com
Тоҷнек
