Абъоди сиёсӣ, фарҳангӣ ва маънавии ҳаҷ
Дар фарҳанги исломӣ, ҳаҷ ибодати чандбӯъдӣ дониста мешавад.
Зеро ҳаҷ ҳам буъди ибодӣ дорад, ҳам иҷтимоӣ ва ҳам сиёсӣ ва фарҳангӣ ва танҳо як амали ибодии мутлақ ба шумор намеравад.
Дар ин бора, дар фармоиши Имом Хумайнӣ аз ҷумла, омадааст:
“Фаризаи ҳаҷ дар байни фароизи илоҳӣ аз вижагиҳои хоссе бархурдор аст ва шояд ҷанбаҳои сиёсӣ ва иҷтимоии он бар ҷанбаҳои дигараш ғалаба дошта бошад, бо он ки ҷанбаи ибодиаш низ вижагии хоссе дорад”. (Саҳифаи Имом).
Инчунин дар бораи мақом ва ҷойгоҳи Каъба бояд ёдовар шавем, ки Каъба мазҳари озодагӣ аст ва ба инсонҳои муваҳҳид дарси озодагӣ медиҳад. Дарсе, ки бар асоси он мусалмон набояд ба султаи ҳеч кас тан диҳад, дарсе бар асоси он, мӯъмин ҷуз бандагии Худоро напазирад то дар ҳақиқат инсони озод бошад.
Имом Хумайнӣ дар ин маврид мегӯянд:
“Фалсафаи ҳаҷ бояд ҷавобгӯи ин фарёдҳои мазлумона бошад. Гардиш ба даври Хонаи Худо нишондиҳандаи ин аст, ки ба ғайр аз Худо гирди дигаре нагардед.
Ва раҷми ақабот, раҷми шаётини инсу ҷин аст. Шумо бо раҷм бо худои худ аҳд кунед то шаётини инс ва абарқудратҳоро аз кишварҳои исломии азиз биронед.
Имрӯз ҷаҳони ислом ба дасти Амрико гирифтор аст. Шумо барои мусалмонони қораҳои мухталифи ҷаҳон паёме аз Худованд бибаред, паёме, ки ба ғайр аз Худо, бардагӣ ва бандагии ҳеч касро надошта бошед”.
Маротиби маънавии Ҳаҷҷи Хонаи Худо
Тавре гуфта шуд, ҳаҷ ибодатест чандбуъдӣ ва аз муҳимтарин ҷиҳатҳои ин ибодат, буъди маънавии он аст.
Маротиби маънавии ҳаҷ, ки сармояи ҳаёти ҷовидона аст ва инсонро ба тавҳид наздик месозад, чӣ замоне ҳосил мешавад?
Замоне ки дастуроти ибодии ҳаҷ ба таври саҳеҳ ва шоиста амалӣ гардад ва ҳоҷиён тамоми таваҷҷуҳи худро бар рӯи анҷоми ибодати ҳаҷ мутамаркиз кунанд.
Дар мавриди маротиби маънавии ҳаҷ дар Саҳифаи Имом (аз Имом Хумайнӣ) нақл шудааст:
“Маротиби маънавии ҳаҷ, ки сармояи ҳаёти ҷовидона аст ва инсонро ба уфуқи тавҳид ва танзиҳ наздик менамояд, ҳосил нахоҳад шуд, магар он ки дастуроти ибодии ҳаҷ ба таври саҳеҳ ва шоиста ва мӯ ба мӯ амал шавад ва ҳуҷҷоҷи мӯҳтарам ва руҳониёни муаззами корвонҳо тамоми ҳамми худро сарфи таълим ва тааллуми маносики ҳаҷ кунанд.
Ва бар масъаладонон аст, ки аз ҳамроҳони худ мувозибат кунанд, ки худой нахоста тахаллуф аз дустурот шавад.
Ва буъди сиёсӣ ва иҷтимоии он ҳосил намегардад, магар он ки буъди маънавӣ ва илоҳии он ҷомаи амал бипӯшад ва лаббайкҳои шумо ҷавоби даъвати Ҳақ Таоло бошад ва худро муҳрим барои вусул ба остонаи маҳзари Ҳақ Таоло намоед ва лаббайкгӯён барои Ҳақ нафйи шарик ба ҳамаи маротиб кунед ва аз худ, ки маншаи бузурги ширк аст, ба сӯи Ӯ ҳиҷрат намоед…
Ва агар ҷиҳоти маънавӣ ба фаромӯшӣ супурда шавад, гумон накунед, ки битавон аз чанголи шайтони нафс раҳоӣ ёбед…”
Маънои ҳаҷ – бастани аҳду паймон бо Иброҳим(а) аст ва нидо додан ба нидои Ҳақ ва расидан ба маъшуқи ҳақиқӣ.
Тоҷнек
