Ҷанги муқаддас
Муқаддастарин навъи ҷиҳод ва муқаддастарин навъи ҷанг, ҷангест, ки ба унвони дифоъ аз ҳуқуқи инсоният сурат бигирад
Муртазо Мутаҳҳарӣ
“Як силсила чизҳост, ки инҳо аз ҳуқуқи як фард ва ё аз ҳуқуқи як миллат бартар аст, муқаддастар аст ва дифоъ кардан аз онҳо назди виҷдони башарӣ, болотар аст аз дифоъ аз ҳуқуқи шахсӣ. Ва инҳо ҳамон муқаддасоти инсоният аст. Ба иборати дигар, милоки тақаддуси дифоъ ин нест, ки инсон бояд аз худ дифоъ кунад, балки милок ин аст, ки бояд аз ҳаққ (ҳуқуқ) дифоъ кунад. Вақте, ки милок “ҳаққ” аст, чӣ фарқе аст миёни ҳаққи фардӣ ва ҳаққи умумӣ ва инсонӣ, балки дифоъ аз ҳуқуқи инсонӣ муқаддастар аст ва имрӯз ҳарчанд исмашро набаранд, дар амал ба он эътироф доранд. Масалан озодиро аз муқаддасоти башарӣ ба ҳисоб меоваранд. Озодӣ марбут ба як фард ва як миллат нест. Ҳоло агар озодӣ дар ҷойе мавриди таҳоҷум қарор гирифт, аммо на озодии ман ва на озодии миллат ман, балки дар як гӯшае аз гӯшаҳои дунё озодӣ, ки ҷузъи ҳуқуқи умумии ҳамаи инсонҳост мавриди таҳоҷум қарор гирифта, оё дифоъ кардан аз ин ҳаққи инсоният ба унвони дифоъ аз “ҳаққи инсоният” машрӯъ аст ё на? Агар машрӯъ аст, пас мунҳасир ба он фарде, ки озодии ӯ мавриди таҳоҷум қарор гирифта нест, афроди дигар ва миллатҳои дигар низ метавонанд, балки бояд ба кӯмаки озодӣ биштобанд ва ба ҷанги салби озодӣ ва ихтиноқ бираванд… Гумон намекунам, касе тардид бикунад, ки муқаддастарин ақсоми ҷиҳодҳо ва муқаддастарин ақсоми ҷангҳо, ҷанге аст, ки ба унвони дифоъ аз ҳуқуқи инсоният сурат гирифта бошад…”
(Муртазо Мутаҳҳарӣ; Ҷиҳод)
Тоҷнек
