Шафоат чист?
Ёддошти Сайидюнус Истаравшанӣ
Шафоаткунанда кист?
Шафоати шаҳид
Шафоат, ба маънои дархост аз Худо барои бардоштани азоб аз сари касе ё касоне аст, ки сазовори азоб ва муҷозотанд.
Ва ба забони хеле содда: дар рӯзи қиёмат, ки халоиқ ҳама ҷамъ мешаванд ва биҳиштиён ба биҳишт ва дӯзахиён ба дӯзах бурда мешаванд, бандагони мӯъмини гунаҳкор дар он миён, ки гуноҳонашон беш аз корҳои хайрашон аст, ҳайрону саргардон мемонанд. Дар ин ҳангом шафоаткунандагон (масалан ҳазрати Паёмбар (с)) ва ё шаҳидон), ки дар пешгоҳи Худо азизанд, аз Худо мехоҳанд ин бандаҳои мӯъмини гуноҳкорро афв кунад ва аз гуноҳонашон даргузарад ва Худованд мебахшадашон.
Хуб, шафоат, аз боварҳои мусаллами исломӣ аст, яъне ҳамаи мусалмонон дар асли шафоат иттифоқи назар доранд. Уламои исломӣ – шиъа ва суннӣ – эътиқод ба шафоатро аз заруриёти дин донистаанд.
Шафоаткунандагон
Ҳазрати Паёмбар (с) аз шафоаткунандагон аст. “Мақоми маҳмуд” дар ояти:
وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا
“Ва посе аз шабро (аз хоб бархез ва) Қуръон (ва намоз) бихон! Ин як вазифаи изофӣ барои туст; умед аст парвардгорат туро ба мақоме маҳмуд (мақоме дар хури ситоиш) барангезад.” (Исро/79) дар ривоятҳои исломӣ ҳамон “мақоми шафоат” дониста шудааст, ки Худованд ба Пайғамбар (с) ваъда дода. (Барои намуна р.к. Фахри Розӣ, Ат-Тафсир-ул-кабир, ҷ.21, с.387)
Дар ривоятҳои исломӣ, ба иловаи ҳазрати Паёмбар (с), ҳамчунин олимони ҳақиқии динӣ, шаҳидон, мӯъминони ҳақиқӣ ва ҳофизони Қуръон аз шафоаткунандагон муаррифӣ шудаанд.
Шафоат ба изни Худо
Шафоати шафоаткунандагон ва ҳамчунин пазириши шафоат барои шафоатшавандагон, ҳама ба изн ва иҷозаи Худованд аст. Бино бар оятҳое мисли ояти 255 сураи Бақара, ояти 3 сураи Юнус, ояти 109 сураи Тоҳо, ояти 26 сураи Наҷм, шафоат фақат ба изни Худованд аст.
Шафоати шаҳид
Шафоати шаҳидон дар чандин ривоят зикр шудааст. Имом Аҳмад дар “Муснад”-и худ ривоят кардааст:
ثم يقال ادعوا الشهداء فيشفعون لمن أرادوا وقال فإذا فعلتْ الشهداء ذلك يقول الله عز وجل أنا أرحم الراحمين
“(Дар рӯзи қиёмат) гуфта мешавад: шаҳидонро фаро бихонед. Он гоҳ онҳо барои ҳар касе, ки бихоҳанд, шафоат мекунанд. Ва ҳангоме, ки шаҳидон ин корро анҷом диҳанд, Худованди Мутаъол фармояд: ман меҳрбонтарини меҳрбонон ҳастам.” (Муснади Аҳмад/15)
Дар ҳадисе Аз Абудардо ривоят шудааст, ки ҳазрати Паёмбар (с) фармуда:
الشَّهيدُ يُشفَّعُ في سبعين من أهلِ بيتِه
“Шаҳид барои ҳафтод нафар аз хонаводааш шафоат мекунад.” (Абӯдовуд/2522)
Сайидюнус Истаравшанӣ
Тоҷнек
