Ҳаққи ҳамроҳ дар сафар
Мактаби инсоният
Дар Эъломияи ҳуқуқи башар якчунин чизеро суроғ доред?!
Шаҳид Мутаҳҳарӣ зимни тафсири сураи Зухруф ривояте аз Имом Содиқ (а) нақл кардаанд дар бораи ҳаққи ҳамсафар. Ривоятро аз Усули Кофӣ нақл кардаанд. Дар Усули Кофӣ бобе ҳаст бо ин унвон:
بَابُ حُسْنِ الصِّحَابَةِ وَحَقِّ الصَّاحِبِ فِي السَّفَرِ
(Боби ҳусни ҳамроҳӣ ва ҳаққи ҳамроҳ дар сафар)
Дар ҳадиси шумораи 5 аз ин боб ривояте ҳаст, ки шаҳид Мутаҳҳарӣ меоварад, ба ин шарҳ:
“Рӯзе амирулмӯъминин Алӣ (а) дар замони хилофаташон аз шаҳри Куфа хориҷ шуданд. Эшон одаташон ин набуд, ки вақте ба ҷойе мераванд, ба унвони ин ки халифа ва амирулмӯъминин ҳастанд, бо эскорт бираванд, содда мерафтанд ва содда ҳам меомаданд; на афроде пушти сарашон ҳаракат мекарданд, ки аз ҷоҳу ҷалол шинохта шаванд ва на либоси хоссе доштанд, либосашон ҳам дар ҳадди соддатарини либосҳо буд ва на маркабашон як вазъи хоссе дошт, ба шакли як одами оддӣ мерафтанд.
Дар баргаштан, бо як нафар китобӣ (масеҳӣ ё яҳудӣ ва ё зардуштӣ) бархӯрд карданд (ин ҷо бибинед, як дақоиқе ҳаст, ки фақат зери заррабин мешавад пайдо кард) ва бо якдигар мусоҳиб ва ҳамроҳ шуданд. Қаҳран ду мусоҳиб роҳи якдигарро мепурсанд. Ҳазрат фармуданд: ман меравам Куфа, ту куҷо меравӣ?
Ҷойи дигареро гуфт, ки як миқдор аз роҳро бо якдигар муштарак буданд ва наздики Куфа ӯ роҳаш ҷудо мешуд, гуфтанд: хуб, пас бо ҳамдигар бошем.
Он шахс медонист, ки рафиқаш мусалмон аст. Ҳазрат ҳам, ки медонистанд, ӯ аҳли китоб аст. Бо ҳамдигар сӯҳбаткунон омаданд, то ба сари дуроҳӣ: шоҳроҳи Куфа ва роҳи фаръӣ расиданд. Ӯ қаҳран роҳи фаръиро гирифт. Ҳазрат ҳам шоҳроҳро раҳо карданд ва дунболи ӯ омаданд.
Он шахс гуфт: Шумо, ки гуфтед, ман ба Куфа меравам.
Фармуд: Бале, ба Куфа меравам.
Пурсид: Пас чаро аз ин тараф меоед?
Фармуд: Барои ин ки мо бо якдигар чанд соат мусоҳибат кардем ва мусоҳибат ҳақ эҷод мекунад ва ту ба гардани ман ҳақ пайдо кардӣ. Ба далели ин ки ту бар ман соҳиби ҳақ ҳастӣ, ман мехоҳам туро чанд қадам бадрақа кунам.
Навиштаанд: Ҳамон ҷо фикре кард ва гуфт: пайғамбари шумо ба далели ин ахлоқи ҳасанае, ки дастур дод, ба ин суръат динаш дунёро гирифт.
Ва баъд худоҳофизӣ карданд ва ӯ ҳазрати амир (а)-ро нашинохт, вале ин хотира ба шакли аҷибе дар зеҳнаш буд.
То як вақте ба Куфа омад ва қаҳран дар ҷустуҷӯи ҳамон рафиқаш буд. Рӯзе омад халифаро дид ва фаҳмид, рафиқи байни роҳӣ худ халифа аст.
Он ҷо буд, ки шаҳодатайнро гуфт ва мусалмон шуд ва яке аз асҳоби хосси амирулмӯъминин гардид… (Поёни ривоят)
Ин ки мегӯянд, ҳуқуқи башар, Эъломияи ҳуқуқи башар, шумо дар ҳамаи ҳуқуқҳое, ки имрӯз дар дунё ҳаст, наметавонед ҳуқуқе ба ин резӣ, ки инсон фақат зери заррабин метавонад бибинад, пайдо кунед…”
Манбаъ: Ошноӣ бо Қуръон, Муртазо Мутаҳҳарӣ
tajnek.com
Тоҷнек
